Showing posts with label Kayan-Kenyah. Show all posts
Showing posts with label Kayan-Kenyah. Show all posts

Bahasa Dayak Bukat

Bahasa Dayak Bukat, adalah bahasa yang diucapkan oleh suku Dayak Bukat, salah satu sub-suku Dayak yang mendiami kecamatan Long Apari, Kutai Barat, Kalimantan Timur, dan kabupaten Kapuas Hulu, Kalimantan Barat, dekat wilayah dekat perbatasan Sarawak-Indonesia, di pegunungan Muller-Schwaner.

Klasifikasi: Austronesian: Malayo-Polynesian: Borneo Utara: Sarawakan: Kayan-Kenyah: Kayanic: Muller-Schwaner ’Punan’: Bukat

Kamus:
  • a:sini = daging
  • ajɔʔ = besar
  • ajən = ikan
  • amaʔ = ayah
  • amut = hujan
  • anak = anak
  • anit = kulit
  • apuy = api
  • aran = nama
  • asu = anjing
  • ateʔ = hati
  • avə = tajam
  • avu = abu
  • avun = langit
  • avun = kabut
  • badik = dingin
  • bai = daging
  • bara = pasir
  • barak = bunga
  • batɛk = jatuh
  • bati = kaki
  • batu = batu
  • bava = mulut
  • bavaŋ = bahu
  • begali = gigi
  • bɛhɛŋ = merah
  • biriŋ = tipis
  • bo:vun = awan
  • buaʔ = buah
  • bujuʔ = jauh
  • bulɛ = kiri
  • bulu = bulu
  • but = takut
  • danum = air
  • dawɛŋ = panjang
  • daʔ = darah
  • daʔun = daun
  • dɔrɔ = perempuan
  • dəh = mereka
  • dɛnaʔ = lain
  • doanu = apa?
  • ɛnənaʔ = engkau
  • esiʔ = kecil
  • halo = hari
  • haniʔ = ini
  • hatəʔ = benar, betul
  • hɛʔ = siapa?
  • higɛt = dekat
  • himaʔ = mana?
  • hinu = hitam
  • ilat = sayap
  • inaʔ = bahwa
  • iñə = ibu
  • ipə = lihat
  • isak = masak
  • isuk = tiup
  • iut = buruk
  • ivuʔ = pendek
  • jalaʔ = lidah
  • jan = baik
  • jato = tahu, mengetahui
  • javalo = awan
  • jəp = aku, saya
  • kañay = hangat
  • kapan = tebal
  • karo = pegang
  • kavə = mati
  • kay = kami
  • kɔk = leher
  • kəjavuʔ = bintang
  • kəkama = bagaimana?
  • kəm|talu = anda
  • ken = berkata
  • kiow = kayu
  • kuman = makan
  • kutu = kutu
  • la:lit = akar
  • laŋər = tangan
  • lapət = belakang
  • lavatay = usus
  • lavu = rumah
  • lavup = busuk
  • ləlupak = laut
  • lino = orang / manusia
  • magaŋ = kering
  • majok = lempar
  • mak yap = berjalan kaki
  • maləm = malam
  • mañak = lemak / minyak
  • mapət = potong
  • mapuk = pukul
  • maram = busuk
  • marək = endus, mencium bau
  • mataʔ = bagi
  • matə = mata
  • mavat = berat
  • mɔrɛʔ = potong
  • mɔto = ikat
  • məkə|liŋo = dengar
  • məpɔk = busuk
  • miriʔ = baring
  • mo:lo = aliran
  • mo:noŋ = ludah
  • mori = masak
  • munaŋ = potong
  • murip = hidup
  • murok = duduk
  • musiŋ = tikus
  • ñahaŋ = kuning
  • ñahaŋ = hijau
  • ñamok = nyamuk
  • naŋi = nangis
  • ñapit = jahit
  • navuŋ = berenang
  • ñaʔan = tidak
  • nəkariŋ = berdiri
  • nimak = tembak
  • nirɔk = gigit
  • no:mɛt = peras
  • nolɛ = laki-laki
  • nuruʔ = minum
  • nutaʔ = muntah
  • nutoŋ = bakar
  • ŋa|gəm = pegang
  • ŋala = pegang
  • ŋali = gali
  • ŋamət = garuk
  • ŋasen = lempar
  • ŋavə = bunuh
  • ŋəhinat = bernafas
  • ŋəlihun = kerja
  • ŋəpalu = tusuk, menusuk
  • ŋəranaʔ = luas
  • ŋəsinʊk = hisap
  • ŋiap = hitung
  • onama = kapan?
  • pəkatuŋ = bengkak
  • pelekɔt = belok
  • pepeaŋ = belok
  • pətavuŋ = basah
  • pikin = pikir
  • piʔaŋ = dan
  • pun = di
  • purɛt = burung
  • pusan = tertawa
  • rodziɔt = kotor
  • salit = angin
  • sawɛ: = ular
  • sɛlɛpoa bawaŋ = laba-laba
  • səmaraŋ = terbang
  • si:vən = sempit
  • siə = garam
  • sone = suami
  • sone = istri
  • suaŋ = dalam, di dalam
  • suŋ = telinga
  • taduŋ = jalan / jalur
  • takən = kayu
  • takuŋ = danau
  • taloy = telur
  • tanaʔ = bumi / tanah
  • tasay = kusam, tumpul
  • tau = kanan
  • taun = tahun
  • tɔkan = tua
  • tɔlaŋ = tulang
  • tɔraʔ = perut
  • teani = kita
  • təluhi-luhi = semua
  • tipay = datang
  • trari = tali
  • tugun = rokok
  • turuy = tidur
  • tuʔan = kayu / hutan
  • uhak = putih
  • ukɛy = ekor
  • uru = rumput
  • uruŋ = hidung
  • utɔk = kepala
  • uva = baru
  • uvow = debu
  • ʔɛn = dia

bilangan:
  • itup = satu
  • duə = dua
  • talu = tiga
  • apat = empat
  • ? = lima
  • ? = enam
  • ? = tujuh
  • ? = delapan
  • ? = sembilan
  • ? = sepuluh
  • ? = duapuluh
  • ? = limapuluh
  • ? = seratus
  • ? = seribu

-----------
keterangan:
- ʔ = '
- ŋ = ng

sumber:
- language.psy.auckland.ac.nz
- wikipedia
- kompas.com
- dan beberapa sumber lain

Bahasa Dayak Modang

Bahasa Dayak Modang, adalah sebuah bahasa yang dipertuturkan oleh Suku Dayak Modang dan Suku Dayak Wehea di Kalimantan Timur, Indonesia.

Bahasa Modang terdiri atas beberapa dialek, antara lain:
  • Kelingan (Long Wai, Long We)
  • Long Glat
  • Long Bento’
  • Benehes
  • Nehes Liah Bing (Suku Dayak Wehea)

Klasifikasi: Austronesian: Malayo-Polynesian: Borneo Utara: Sarawakan Utara: Kayan-Kenyah: Kayanic: Modang

Kamus:
  • ak = buruk
  • akai kayu = akar
  • am = tidak
  • bang = jika
  • bɛa = mendaki, manjat
  • bə'as = tua
  • bəhat = berat
  • bəlngin = pasir
  • bla' = dingin
  • bléang = luas
  • blom = hidup
  • blu|n = bulu
  • bo' həwun = awan
  • bu' = tumbuh
  • dɛa = hari
  • dlay = guntur
  • dlu' = jauh
  • du' = kepala
  • ə = benar, betul
  • əlap = lain
  • əmbə = buka, ungkap
  • əmdya' = pendek
  • əmnas = hangat
  • əmnɛa = berjalan kaki
  • əmnul = aliran
  • əmpa' = kunyah
  • əmpə = hantam
  • əmpi|n = mimpi
  • əndam = tanaman
  • əndu' = tidur
  • əndung = potong
  • əngkam = pegang
  • əngkə = sembunyi
  • əngkɛa = mencuri
  • ənjik = hisap
  • ənjo' = berenang
  • ənkiɛt = gali
  • ənli' = lihat
  • ənliə = beli
  • ənsə = hitung
  • ənsiə = berkata
  • ənsiəl = lempar
  • ənta' = bagi
  • əntəp = gigit
  • əntoh = tusuk, menusuk
  • əntong = pukul
  • əntua' = muntah
  • əntung = bakar
  • əpoɛ = api
  • əwa = abu
  • əwɛa = tikus
  • guak = buah
  • guang lung = hidung
  • guang wa' = mulut
  • gwɛ = tangan
  • hanguy = air
  • hay = datang
  • hɛ' = siapa?
  • həjə' = garam
  • hətaɛ = hati
  • hətin = daun
  • hu' = makan
  • jə'an = dekat
  • kas = baik
  • kəhwang = kering
  • kəjah = panjang
  • kəjə = kayu
  • kəjun məl = belakang
  • kəlnan = leher
  • kəlnyə|n = telinga
  • kəlo' = tertawa
  • kə'ok = kusam, tumpul
  • kəpit = sayap
  • kəslang = cacing (cacing tanah)
  • kih = ekor
  • ku = saya
  • kuy = aku
  • kwə = gigi
  • ky' = engkau
  • la = di
  • laa = rumput
  • laés = kulit
  • lah = jalan / jalur
  • lamaɛ = dalam, di dalam
  • las = kayu / hutan
  • lə'a = darah
  • lədoh = perempuan
  • lə'ip = bahu
  • ləkaɛ = laki-laki
  • ləmuk = nyamuk
  • lɛng tlung = berburu
  • lɛng'ak = sakit
  • ləngɛt = langit
  • ləni' = lemak / minyak
  • ləwas = mati
  • luy = kiri
  • lwaut = laut
  • mà|n = ayah
  • maɛdəm = malam
  • may = kami
  • mbu = endus, mencium bau
  • mbu tup = busuk
  • mdo' = belok
  • mə'a = kanan
  • məhling = baru
  • mək = minum
  • məklung = putih
  • məldung = hitam
  • məlhɛang = merah
  • məlmah = kotor
  • mə'muk = sempit
  • mənah = tembak
  • məng bop = kabut
  • mənghom = hijau
  • məngsɛa = kuning
  • məngsɛak = masak
  • mətaɛ = bunuh
  • min = rumah
  • mléang = terbang
  • mləm = busuk
  • mna' = bumi / tanah
  • mnuk = burung
  • msow = rumah
  • mta|n = mata
  • mun = makan
  • na'hu' = kerja
  • nɛ = ini
  • nə' = tua
  • nə'at = tajam
  • nɛək = anak
  • nəhut = jahit
  • nəkjang = berdiri
  • nəma = kapan?
  • nəmuak = berpikir
  • nən = apa?
  • nəngɛs = nangis
  • nəp = tiup
  • nəploa' = ludah
  • ngəhjing = dengar
  • ngəjəb = garuk
  • ngəla' = berbaring
  • ngəlan = nama
  • ngəli' = pilih
  • ngəpas = ikat, kencangkan
  • ngəpis = peras
  • ngəs ngiang = bernafas
  • ngo = duduk
  • nguə = menguap
  • nong = petir
  • nyɛ = debu
  • nyə|n = ibu
  • pə' = ular
  • pis = tipis
  • pkung = danau
  • pkut = takut
  • plas = sakit
  • plung = bengkak
  • ptɛng = tahu, mengetahui
  • pwun = besar
  • rɛs = kaki
  • sah = mereka
  • sɛ|n = daging
  • sə'ɛh = malu
  • səgwən = suami
  • səgwən = istri
  • selay = jarum
  • səlguak = laba-laba
  • səpɛa = atap
  • səwʊn = orang / manusia
  • siən = hujan
  • sih = dia
  • sliəp = bunga
  • so' = kecil
  • so|n = rokok
  • soh = perut
  • sung = daun
  • tabuang = semua
  • tam = kita
  • tə = kutu
  • tə'ɛak = jatuh
  • təlon = tali
  • təmà = mana?
  • təmang = tebal
  • təmaw = mana?
  • tə'on = tahun
  • tium tabuang = anda
  • tla' = lidah
  • tləɛ = tali
  • tloh = telur
  • tluang = tulang
  • tlung = anjing
  • tŭ|bɛa = di atas
  • tu|y = bahwa
  • tuang = tulang
  • tuk = ikan
  • tuntə' = bintang
  • tŭtya' = di bawah
  • wan = dan
  • wəhɛə = angin
  • wəkɛat = akar
  • wəllun = bulan
  • wəsà' = basah
  • wət kuən = usus
  • wətà = batu
  • wi' = susu, payudara
  • wok = rambut
  • yitmaw = bagaimana?

bilangan:
  • siah = satu
  • ləgə' = dua
  • ətla = tiga
  • paét = empat
  • ? = lima
  • ? = enam
  • ? = tujuh
  • ? = delapan
  • ? = sembilan
  • ? = sepuluh
  • ? = duapuluh
  • ? = limapuluh
  • ? = seratus
  • ? = seribu

-----------
keterangan:
- ʔ = '
- ŋ = ng

sumber:
- language.psy.auckland.ac.nz
- wikipedia

- kompas.com
- dan beberapa sumber lain