Showing posts with label Melanau-Kajang. Show all posts
Showing posts with label Melanau-Kajang. Show all posts

Bahasa Dayak Lahanan

Bahasa Dayak Lahanan, adalah bahasa yang diucapkan oleh suku Dayak Lahanan, di Sabah, Malaysia.

Klasifikasi: Austronesian: Malayo-Polynesian: Borneo Utara: Melanau-Kajang: Kajang: Lahanan

Kamus:
  • abaʔ = mana?
  • adig = anda
  • akow = aku
  • amaʔ = ayah
  • amut = akar
  • anak = anak
  • apuy = api
  • aran = nama
  • asow = anjing
  • atay = hati
  • atip = pasir
  • atip = sempit
  • b|lakaw = berjalan kaki
  • baa = bengkak
  • baat = berat
  • bakan = besar
  • baŋ = tahu, mengetahui
  • baŋət = laut
  • bariŋ = telinga
  • basaʔ = basah
  • batow = batu
  • bau = masak
  • bau = baru
  • bauy = angin
  • bawaŋ = danau
  • baʔ = mulut
  • baʔa = daging
  • bə|lavu = jatuh
  • bəbaŋ = bahu
  • bəkən = dia / dia
  • bəlaŋ = luas
  • bənun = abu
  • bərak = bunga
  • bəti = kaki
  • biju = jauh
  • blavow = tikus
  • bugwa = buah
  • bujay = kiri
  • bulow = rambut
  • bulun = bulu
  • buri = usus
  • busaŋ = hitam
  • butit = perut
  • butun = potong
  • danum = air
  • daw = hari
  • daʔun = daun
  • diamok = nyamuk
  • duman = tahun
  • gatən = garuk
  • gaʔ = semua
  • giən = ikan
  • gilig = merah
  • hina|m = ibu
  • ia = baik
  • ikow = engkau
  • ikuy = ekor
  • ilow = tidak
  • iñak = lemak / minyak
  • inan = bahwa
  • inəbukən = lain
  • itu = ini
  • jantaʔ = dan
  • jillaʔ = lidah
  • jilu = jalan / jalur
  • jiʔat = buruk
  • kajən = kusam, tumpul
  • kapan = tebal
  • katan = bakar
  • kavu = pendek
  • kaʔan = bagaimana?
  • kək|ɪlaŋ = belok, ubah arah
  • kənuʔa = leher
  • kərow = kulit
  • kətuʔən = bintang
  • kita iow = kami
  • kitah = kita
  • kito = mati
  • kuhoŋ = kepala
  • kuman = makan
  • kuniŋ = kuning
  • kutow = kutu
  • laŋit = langit
  • larun = panjang
  • lat = sayap
  • laʔa = darah
  • laʔik = berkata
  • ləkin = dekat
  • lərəm = malam
  • ləvu = rumah
  • ləwa = perempuan
  • likut = belakang
  • liley = laki-laki
  • linow = orang / manusia
  • lovaŋ = dalam, di dalam
  • luaw = debu
  • luaʔ = kotor
  • lugwa = aliran
  • luvaŋ urow = kayu / hutan
  • mamah = peras
  • manok = burung
  • mapok = kering
  • maram = busuk
  • maroŋ = benar, betul
  • mata = mata
  • məjat iʔik = bernafas
  • məlut = tidur
  • mənilip = terbang
  • mətoŋ = lempar
  • mia = bagi
  • mikət = ikat
  • milaʔ = tertawa
  • miri = baring
  • mitig = lempar
  • mivit = pegang
  • mu|ñup = meniup
  • murip = hidup
  • ñaduy = kerja
  • ñait = tajam
  • naŋih = nangis
  • napag = tusuk, menusuk
  • naw = apa?
  • ñay = datang
  • nəkriŋ = berdiri
  • nəniŋ = dengar
  • nijaʔ = meludah
  • nimak = tembak
  • ñimit = hijau
  • ñiŋ = garam
  • ñipa = ular
  • ñipən = gigi
  • ñipi = tipis
  • nisip = hisap
  • nutaʔ = muntah
  • ŋaleʔ = gali
  • ŋ-arək = endus, mencium
  • pana = hangat
  • pə-kito = bunuh
  • pət = potong
  • pikir = pikir
  • pilap = lihat
  • piñap = hitung
  • pok = pukul
  • poʔut = takut
  • puti = putih
  • ru = minum
  • satoŋ = berenang
  • sawa|k = suami
  • sawa|k = istri
  • sey = daging
  • siŋin = dingin
  • sirə|bukən = mereka
  • sirəp = bakar
  • sut = jahit
  • taləy = tali
  • tana = bumi / tanah
  • taʔi = kecil
  • taʔo = kanan
  • tə|lawaʔ = laba-laba
  • teip = gigit
  • təkura = kapan?
  • təlu = telur
  • təvusu = tua
  • tey = di
  • tugun = rokok
  • tuju = tangan
  • tulwaŋ = tulang
  • ujan = hujan
  • ulət = cacing (cacing tanah)
  • uniŋ = abu
  • uŋu = duduk
  • uroŋ = hidung
  • urow = rumput
  • ʔap = awan
  • ʔap = kabut
bilangan:
  • dìa = satu
  • lugwa = dua
  • təlow = tiga
  • pat = empat
  • ? = lima
  • ? = enam
  • ? = tujuh
  • ? = delapan
  • ? = sembilan
  • ? = sepuluh
  • ? = duapuluh
  • ? = limapuluh
  • ? = seratus
  • ? = seribu
--------------
keterangan:
- ʔ = '
- ŋ = ng

sumber:
- protomalayans.blogspot.com
- antaranews.com
- nformosa.webs.com
- madagascar-library.com
- andamannicobarposts.blogspot.com
- kaltimpost.co.id
- kaltengpos.web.id
- theborneopost.com
- banjarmasinpost.co.id
- newsabahtimes.com.my
- sabah.edu.my

- batakpost.com
- philippinepost.blogspot.com
- newspaper.philippinecentral.com
- language.psy.auckland.ac.nz
- learn-melanau.blogspot.com
- dayakbaru.com
- en.wikipedia.org
- kompas.com
- dan beberapa sumber lain

Bahasa Dayak Melanau Mukah

Bahasa Dayak Melanau Mukah, adalah bahasa yang diucapkan oleh suku Dayak Melanau yang tersebar di pesisir pantai kawasan lembah utara Sungai Rajang, Igan, Mukah, Oya, dan Bintulu. Semuanya berada di wilayah Mukah, Sarawak, Malaysia.

Bahasa Dayak Melanau memiliki beberapa dialek, yaitu:
  • Mukah
  • Matu-Daro
  • Kanowit
  • Sibu
  • Seru
  • Tanjong

Klasifikasi: Austronesian: Malayo-Polynesian: Borneo Utara: Melanau-Kajang: Melanau 

Kamus:

Bahasa Dayak Melanau dialek Mukah
  • [duduh] = guntur
  • [kapey] = bahu
  • [kekelat] = petir
  • [m-imun] = tanaman
  • [misik] = masak
  • [susew] = susu, payudara
  • abuk = debu
  • abuyh = kabut
  • adik = pendek
  • akah = akar
  • akew = aku
  • alew = panjang
  • amun = jika
  • amut = akar
  • anék = anak
  • anum = air
  • apuy = api
  • apuʔ = putih
  • asew = anjing
  • atay = hati
  • awan = awan
  • ayeŋ = besar
  • ayeŋ = luas
  • baat = berat
  • basaʔ = basah
  • batew = batu
  • baw = di atas
  • baʔew = baru
  • baʔtaʔew = tahu
  • bebaʔ = mulut
  • belabaw = tikus
  • belabuʔ = jatuh
  • belebawaʔ = laba-laba
  • betuka = usus
  • betul = benar
  • bilem = hitam
  • bitén = bintang
  • buaʔ = buah
  • buduk = kaki
  • buk = rambut
  • bulan = bulan
  • bulew = bulu
  • buŋa = bunga
  • buta = belakang
  • buyaʔ = pukul
  • d|abew = abu
  • daat = laut
  • daaʔ = darah
  • dabouw = debu
  • dagiŋ = daging
  • danaw = danau
  • daʔun = daun
  • de|lew ien = mereka
  • dengah = kabar
  • di|baʔ = di bawah
  • diaʔ = baik
  • dipa = ular
  • enda = tidak
  • gaduŋ = hijau
  • gaʔ = di
  • gaʔgaan = mana?
  • guem = perut
  • guun = hutan
  • ien = bahwa
  • inou = apa
  • itew = ini
  • j|ikan = ikan
  • jalan = jalan / jalur
  • jauʔ = jauh
  • jelaʔ = lidah
  • jigem = dan
  • jujuk = aliran
  • ka'au = kau
  • kan = kamu
  • kapan = tebal
  • kayew = kayu
  • kaʔ = engkau
  • ke|lew = anda
  • kejiwat = cacing (cacing tanah)
  • keman = makan
  • keman = makan
  • kerja = kerja
  • kiayh = nyamuk
  • kuba tan = bagaimana?
  • kubou = rumah
  • kuduʔ = duduk
  • kukut = gali
  • kulit = kulit
  • kuniŋ = kuning
  • kutew = kutu
  • lakey = tua
  • laŋit = langit
  • lasuʔ = hangat
  • lautan = laut
  • law = hari
  • lawei = cabang
  • lay = laki-laki
  • lebok = rumah
  • lebuʔ = rumah
  • liŋa = telinga
  • lipih = tipis
  • lubéŋ = dalam, di dalam
  • madam = busuk
  • m-agem = pegang
  • mahew = perempuan
  • makaw = berjalan kaki
  • malem = malam
  • mamaʔ = kotor
  • mamaʔ = buruk, jahat
  • mañit = tajam
  • manuk = burung
  • mata = mata
  • matay = mati
  • me-gahut = garuk
  • me-galéŋ = lempar
  • me-gaup = meniup
  • me-jaʔit = jahit
  • mekeŋ = buka
  • melew = kami
  • meley = beli
  • me-misit = peras
  • me-muput = meludah
  • me-naŋéh = nangis
  • menaʔah = dengar
  • meñebut = berkata
  • me-nimek = tembak
  • meŋ-adek = endus, mencium
  • meŋéŋ = takut
  • miaʔ = menghindar
  • mibay = beli
  • m-ituŋ = hitung
  • mubah = bagi
  • mubal = pukul
  • mubed = ikat
  • mun = jika
  • munuʔ = bunuh
  • mupah = pukul
  • ñagem = tangan
  • ñat = besar
  • nau = apa
  • nay = pasir
  • ñaʔem = air
  • ñék = lemak / minyak
  • ñel = kusam, tumpul
  • ngadan = nama
  • ñipen = gigi
  • nou = kau
  • ñuñaʔ = kunyah
  • nya'am = air
  • ŋadan = nama
  • paéŋ = sayap
  • pahaʔ = jatuh
  • paŋay = angin
  • paya = kapan?
  • paʔit = perut
  • pebuut = bernafas
  • pedéh = sakit
  • peguy = melihat
  • pekedeŋ = berdiri
  • pe-lim = sembunyi
  • penupei = mimpi
  • penupey = mimpi
  • pepatéŋ = baring
  • pepikir = pikir
  • pesiliŋ = terbang
  • pe-tuab = menguap
  • petut pangai = kentut
  • piliʔ = pilih
  • pipaʔ = berburu
  • pusiŋ = belok, ubah arah
  • putaʔ = muntah
  • sai = siapa
  • sapaw = atap
  • sawa = suami
  • sawa = istri
  • say = siapa?
  • segaʔ = dekat
  • sek = rumput
  • sék = merah
  • semua = semua
  • sia = garam
  • sien = dia
  • siŋuh = dingin
  • subut = gigit
  • suleg = bakar
  • susep = hisap
  • ta'ew = mengetahui
  • tajuh = jarum
  • taley = tali
  • tama = ayah
  • tanaʔ = bumi / tanah
  • tapaʔ = datang
  • taʔew = kanan
  • taʔun = tahun
  • telew = kita
  • teluh = telur
  • tenawan = orang / manusia
  • teŋuʔ = leher
  • tetawa = tertawa
  • tikaw = mencuri
  • tikiu = ekor
  • tina = ibu
  • tubek = tusuk, menusuk
  • tubuʔ = tumbuh
  • tudip = hidup
  • tuduy = tidur
  • tugun = rokok
  • tuked = memanjat
  • tuléŋ = tulang
  • tutek = potong
  • tuteng = minum
  • tuteŋ = minum
  • tutug = menundukkan
  • tu'u = betul
  • tuun = berenang
  • uaʔ inew = apa?
  • uaʔ kéʔ = lain
  • uduŋ = hidung
  • uéŋ = kering
  • ujan = hujan
  • ulay = kiri
  • ulew = kepala
  • umit = kecil
  • umit = sempit
  • umiʔ = kecil
  • umiʔ = sempit
  • upat = bengkak
  • urayh = debu
  • yai = siapa

bilangan:
  • ja = satu
  • satu = satu
  • dua = dua
  • telew = tiga
  • pat = empat
  • lima = lima
  • nem = enam
  • tuju' = tujuh
  • lapan = delapan
  • ayan = delapan
  • ulan = sembilan
  • pelu'en = sepuluh
  • dua pulo' = duapuluh
  • lima pulo' = limapuluh
  • se ratuih = seratus
  • se ribu = seribu

Bahasa Dayak Melanau dialek Matu-Daro
  • keman = makan
  • tuteng = minum
  • anum = air
  • sai = siapa
  • mo = kau
  • ngadan = nama
  • lebuk = rumah
  • wano = apa
  • britah = kabar
  • makau = jalan
  • temuk = mandi

--------------
keterangan:
- ʔ = '
- ŋ = ng

sumber:

- protomalayans.blogspot.com
- antaranews.com

- nformosa.webs.com
- madagascar-library.com
- andamannicobarposts.blogspot.com
- kaltimpost.co.id

- kaltengpos.web.id
- theborneopost.com
- banjarmasinpost.co.id
- newsabahtimes.com.my
- sabah.edu.my
- philippinepost.blogspot.com
- newspaper.philippinecentral.com
- language.psy.auckland.ac.nz
- learn-melanau.blogspot.com
- dayakbaru.com
- en.wikipedia.org
- kompas.com
- dan beberapa sumber lain