Rumpun Bahasa Austrik

Bahasa Austrik, disebut juga Rumpun Superfamili Austrik, adalah salah satu nenek moyang bahasa yang termasuk sebuah Rumpun Keluarga Bahasa Purba yang diucapkan pada masa 10000 - 7000 Sebelum Masehi. Bahasa Austrik ini mulai tersebar ke wilayah Asia terutama di China bagian Selatan. Akibat dari tersebar-sebarnya para pemakai bahasa Austrik menjadikan terjadinya beberapa kelompok rumpun bahasa, yaitu bahasa Austronesia, bahasa Austro-Asiatic, bahasa Tai-Kadai dan bahasa Hmong-Mien (juga disebut Miao-Yao). Para pakar Ethnolog berpendapat ke empat rumpun bahasa tersebut yang berasal dari Cina bagian Selatan saling berkerabat. Satu lagi yang masih menjadi perdebatan yaitu bahasa Sino-Tibet, yang tidak berasal dari Cina bagian Selatan, tidak diterima masuk ke dalam Rumpun Superfamili Austrik.

Rumpun bahasa Austronesia,  Penyebarannya meliputi ke seluruh gugusan kepulauan Asia Tenggara dan Lautan Pasifik. Bahasa Austronesia tersebar luas dari Taiwan dan Hawaii di ujung utara hingga ke New Zealand di wilayah (Aotearoa) di hujung selatan dan dari Madagascar jauh di barat sampai ke Pulau Easter (Rapanui). Para penutur bahasa Proto Austronesia atau Austronesia Purba berasal dari daerah yang sekarang disebut Cina bagian selatan. Sekitar 7000 - 4000 tahun yang lalu para penutur bahasa ini bermigrasi ke pulau Taiwan dan dari sana lalu menyebar ke Filipina, Indonesia, kemudian ke Madagascar dekat benua Afrika dan ke seluruh lautan Pasifik.
Asal nama Austrik berasal dari bahasa Latin auster, "selatan".


Rumpun Bahasa Austrik
  • rumpun bahasa Austronesia
  • rumpun bahasa Tai-Kadai
  • rumpun bahasa Hmong-Mien
  • rumpun bahasa Austro-Asiatic
Para penutur keempat rumpun bahasa yang berkerabat ini bermukim di daerah yang sekarang termasuk Cina bagian selatan sampai lebih kurang antara tahun 2000 SM – 1000 SM. Di kala itu sukubangsa Han, yang merupakan penutur bahasa Sino-Tibet dari Cina utara, menyerbu ke selatan dan para penutur bahasa Austrik tercerai-berai. Hal ini yang diduga sebagai alasan mengapa kaum Austronesia terpaksa berhijrah ke Taiwan dan ke kepulauan Asia Tenggara dan Kepulauan Pasifik lainnya.

sumber:
- wikipedia

- language.psy.auckland.ac.nz

Bahasa Bikol, Naga City

Bahasa Bikol, Naga City, adalah bahasa yang dituturkan oleh etnis Bikol di Filipina.

Klasifikasi:  Austronesian: Malayo-Polynesian: Philippine: Greater Central Philippine: Central Philippine: Bikol: Coastal: Naga

Kamus:
  • abaga = bahu
  • abo' = abu
  • aco' = saya
  • agom na babaye = istri
  • agom na lalaki = suami
  • alang = kering
  • aldao = hari
  • alpog = debu
  • alulunti = cacing
  • amâ = ayah
  • ano = apa?
  • aquì = anak
  • asin = garam
  • aso' = rokok
  • atop = atap
  • awot = rumput
  • ayam = anjing
  • ba-a-con = membagi
  • babaye = perempuan
  • bacu = tidak
  • ba'go = baru
  • baladon = kering
  • balúkag = bulu
  • bangui = malam
  • basâ = basah
  • baybay = pasir
  • berde = hijau
  • bitís = kaki
  • bituka = usus
  • bituun = bintang
  • bugkuson = ikat
  • buhok = rambut
  • bulan = bulan
  • bulus = aliran
  • bunay [sugok] = telur
  • bunga = buah
  • burak = bunga
  • cadlagan = hutan
  • calayo = api
  • canario = kuning
  • carne = daging
  • con = jika
  • culop = kabut
  • daculà = besar
  • dagâ = bumi / tanah
  • dagat = laut
  • daguldol = guntur
  • dagum = jarum
  • dahon = daun
  • dai = tidak
  • danao = danau
  • dilà = lidah
  • dugô = darah
  • dungô = hidung
  • durus = angin
  • du-ut = rumput
  • gabos = semua
  • gamgam [bayong] = burung
  • gamut = akar
  • gapû = batu
  • gurang = tua
  • hababâ = pendek
  • halaba = panjang
  • halas = ular
  • hali'pót = pendek
  • harani = dekat
  • harayô = jauh
  • harong = rumah
  • haya|cpit = sempit
  • hayupon = tiup
  • híta' = kaki
  • ibaba = di bawah
  • ibaba = lain
  • ica = anda
  • ica' = engkau
  • ikog = ekor
  • inâ = ibu
  • ini = ini
  • itaas = di atas
  • ito = bahwa
  • itom = hitam
  • kahoy = kayu
  • kamí = kami
  • kamut = tangan
  • katoy = hati
  • kilat = petir
  • kitá = kita
  • kublit = kulit
  • kuto = kutu
  • lalaki = laki-laki
  • langit = langit
  • laog = dalam, di dalam
  • lapâ = busuk
  • lawà = laba-laba
  • likod = belakang
  • li-og = leher
  • lubid = tali
  • maabot = datang
  • maapon = lempar
  • maaringasa = hangat
  • maati = kotor
  • mabacal = beli
  • mabayo = mengalahkan
  • mabilang = hitung
  • mabiric = belok 
  • mabucas = buka
  • mabuhay = hidup
  • macagao = garuk
  • macagat = gigit
  • macapot = pegang
  • maculog = sakit
  • madangog = dengar
  • maducag = gali
  • maduros = tiup
  • magabat = berat
  • magadan = bunuh
  • magâgâ = masak
  • magatoc = bengkak
  • magpacagadan = mati
  • maguinhawa = nafas
  • mahab-on = mencuri
  • mahacay = menguap
  • mahibi = nangis
  • mahib-og = tebal
  • mahigdâ = baring
  • mahiling = lihat
  • mahimpis = tipis
  • mahiwas = luas
  • mahulog = jatuh
  • mainum = minum
  • maisip = pikir
  • makakan = makan
  • malacao = jalan kaki
  • malangoy = berenang
  • malipot = dingin
  • malupad = terbang
  • malutab = ludah
  • maluto = masak
  • mang-ayam = berburu
  • ma-ngisi = tertawa
  • mangiturugan = mimpi
  • mangurol = kusam, tumpul
  • mantika = lemak / minyak
  • ma-oloc = tertawa
  • ma-oma = kerja
  • mapacol = pukul
  • mapanà = tembak
  • maparong = endus 
  • mapigâ = peras
  • mapilì = memilih
  • maraot = buruk, jahat
  • marhay = baik
  • masabi = bilang, kata
  • masacat = memanjat
  • masaksak = tusuk
  • masapâ = kunyah
  • masuka = muntah
  • masup-gon = menghindar
  • masupsup = hisap
  • matá = mata
  • matago = sembunyi
  • matahî = jahit
  • matakot = takut
  • matanom = tanaman
  • mataram = bilang, kata
  • matarom = tajam
  • matindog = berdiri
  • matubo = tumbuh
  • matucad = memanjat
  • matucao = duduk
  • maturog = tidur
  • minudencia = usus
  • namok = nyamuk
  • nasupog = malu
  • ngipon = gigi
  • ngusò = mulut
  • no-arin = kapan?
  • paano = bagaimana?
  • pakpák = sayap
  • panganoron = awan
  • pangaran = nama
  • paros = angin
  • payo = kepala
  • pula = merah
  • puti = putih
  • quinô = tikus
  • quita = kita
  • sa = di
  • sa|ka = dan
  • sadit = kecil
  • sain = mana?
  • sanga = cabang
  • si-isay = siapa?
  • sinda = mereka
  • sirâ = ikan
  • siya = dia
  • sulu-on/masulô = bakar
  • susu = susu, payudara
  • tabáy = kaki
  • talinga = telinga
  • tama = benar
  • taon = tahun
  • tatao = tahu
  • tawo = orang / manusia
  • ti-a-con = potong
  • tinampo-dalan = jalan / jalur
  • tubig - las-ay = air
  • tulac = perut
  • tu-lang = tulang
  • tu-o = kanan
  • tutoo = benar
  • uran = hujan
  • wala = kiri
bilangan:
  • saro' = satu
  • duwa = dua
  • tulo' = tiga
  • apat = empat
  • lima = lima
  • anum = enam
  • pito = tujuh
  • walo = delapan
  • siyam = sembilan
  • sampulo = sepuluh
  • duwang pulo' = duapuluh
  • limang pulo' = limapuluh
  • sanggatus = seratus
  • sang-ribu = seribu


sumber:
- protomalayans.blogspot.com
- kaltengpos.web.id
- theborneopost.com
- sabah.edu.my
- batakpost.com
- philippinepost.blogspot.com
- newspaper.philippinecentral.com
- language.psy.auckland.ac.nz
- dayakbaru.com
- wikipedia
- kompas.com
- dan beberapa sumber lain

Bahasa Mizo

Bahasa Mizo, adalah salah satu bahasa yang dituturkan oleh suku Mizoram, di India. Bahasa Mizo termasuk kelompok Kukish cabang dari keluarga bahasa Sino-Tibetan. Berkerabat dengan bahasa Burma. Bahasa Mizo memiliki berbagai dialek diantaranya dialek Lushai (Lusei, dan Mizo sendiri) adalah paling umum, dan yang kemudian menjadi bahasa Mizo dan lingua franca dari masyarakat Kuki karena penggunaannya yang luas dan eksklusif oleh misionaris Kristen.

Klasifikasi: Sino-Tibetan: Tibeto-Burman: Kukish: Central: Mizo

Dialek dan Subsuku:
  • Aso, 
  • Chho,
    sub: Mun, Kaang dan Ukpu.
    wilayah: semua Mindat, Kanpetlet, Matupi (Matupui) Township dan beberapa kota Paletwa di Burma. beberapa kota-kota di negara bagian Arakan dan beberapa kota kecil di Divisi Magwe di Burma 
  • Halam, 
  • Hmar,
    sub: Hmar, Biate
    wilayah: Churachandpur Kabupaten (Manipur), Jaintia Hills (Meghalaya), Shillong (Meghalaya), Aizawl Kabupaten (Mizoram), NC Hills (Assam), Haflong (Assam). 
  • Lai,
    sub: Lai, Laizo, Halam
    wilayah: Falam, Hakha, Thantlang kota di Negara Chin, Birma. 
  • Lusei,
    sub: Lusei, Ralte, Hualngo.
    wilayah: Mizoram, Churachandpur Kabupaten (Manipur), JaintiaHills (Meghalaya), Shillong (Meghalaya), NC Hills (Assam), Haflong(Assam). 
  • Gangte,
    sub: Gangte, Rangte
    wilayah: Manipur, Assam, Mizoram, Burma. Mayoritas terbanyak di Manipur. 
  • Mara,
    sub: Mara, Serkawr
    wilayah: eksklusif Saiha kabupaten di Mizoram, India, mereka memiliki pemerintahan sendiri dan otonom di bawah Otonomi Daerah Dewan Mara. Mara juga menghuni kawasan yang berdekatan di Burma, namun mereka diberikan di bawah tiga kota dari Matupi, Thantlang dan Paletwa di Chin, Birma Negara. Mara adalah sebuah etnis yang diakui di India. 
  • Miu-Khumi,
    wilayah: sebagian besar Paletwa Township, Chin, di Burma. 
  • Paite,
    sub: Paite, Tedim
    wilayah: Tedim, Tung Zang kota di Chin, Burma dan beberapa kota di Manipur, India. 
  • Thado-Kuki,
    sub: Kuki (disebut juga Mizo-Kuki), Thado
    wilayah: beberapa kota di Sitkiang di perkampungan Burma dan beberapa di Manipur yaitu-Churachandpur, Sadar Hills, NC Hills (Assam), Chandel, Tamenglong, India. 

Kamus sederhana: bahasa Mizo
  • amaherawhchu = namun
  • arsâ = ayam
  • boruak = udara
  • châw = makanan
  • dam takin [(u) le] = selamat tinggal / pergilah dalam damai
  • dar engzât nge? = jam berapa sekarang?
  • eng(nge) = apa
  • engtikah = kapan
  • engtin = bagaimana
  • engtiangin = bagaimana
  • i dam em? = apa kabar
  • ka làwm e = terima kasih
  • khawiah? = dimana?
  • khawnge i kal dáwn? = di mana anda akan pergi?
  • khúa = kota
  • kum = tahun / umur
  • lei = bumi
  • mangtha = selamat malam
  • ní = hari / matahari
  • sâ = daging
  • sanghâ = ikan
  • thà mâw = bagaimana anda lakukan?
  • thingpui = teh
  • thlà = bulan
  • thlà(pui) = bulan
  • thlawh(theih)na = pesawat terbang
  • tui = air
  • tumhmun = bandara
  • vàn = langit
  • zakhamna = jaminan
  • zin = melakukan perjalanan
bilangan:
  • (pa)khat = satu
  • (pa)hnih = dua
  • (pa)thum = tiga
  • (pa)li = empat
  • (pa)ngá = lima
  • (pa)ruk = enam
  • (pa)sarih = tujuh
  • (pa)riat = delapan
  • (pa)kua = sembilan
  • sàwm = sepuluh
  • sàwmpakhat = sebelas
  • sàwmpakua = sembilanbelas
  • sawmhnih = duapuluh
  • sawmthum = tigapuluh
  • sawmküa = sembilanpuluh
  • zà = seratus
  • zangá = limaratus
  • säng(khat) = seribu
  • sïng(khat) = sepuluhribu
  • nûai(khat) = seratusribu
  • one lakh = seratus ribu (English India)
  • maktadûai = sejuta
  • vaibelchhia = sepuluhjuta
  • vaibelchhetak = seratusjuta
  • tlûklehdingäwn = semiliar


sumber:
- protomalayans.blogspot.com
- wikipedia
- dan beberapa sumber lain

Bahasa Rukai, Mantauran

Bahasa Rukai Mantauran, adalah bahasa yang dituturkan oleh suku Rukai Mantauran, salah satu sub-suku Rukai, di Formosa, Taiwan.

Klasifikasi: Austronesian: Formosan: Rukai

Kamus:
  • aanai = bahwa
  • aangalini = mereka
  • aangani = dia
  • aangata = kita
  • acilay = air
  • 'aðiðapaə = kerja
  • 'aðingi = dalam, di dalam
  • aikiəni = mana?
  • 'aina = tidak
  • alalikisi = nyamuk
  • aləvə = di bawah
  • aliaðangaaə = bahu
  • aliðaa'ə = hari
  • ali'i = gigi
  • allacə = nama
  • allamə = burung
  • allima = tangan
  • ama = ayah
  • amakə = ayah
  • 'amici = akar
  • analaə = kanan
  • angai = siapa?
  • 'angato = kayu
  • 'aolay = laki-laki
  • 'aovaovaha = kata, bilang
  • apa'iiðəəðəðəmə = pikir
  • apoi = api
  • apokoa ni = bagaimana?
  • asay = hati
  • atolliki = cacing (cacing tanah)
  • 'avay = perempuan
  • avo = abu
  • cai'i = tali
  • caili = tahun
  • callai = ilalang / atap
  • callinga = telinga
  • ciarə = bulu
  • ciarə = sayap
  • cokonoro = kepala
  • ða'anə = rumah
  • ðamarə = bulan
  • ða'olo = hujan
  • ðəðərə = guntur
  • ðəlləhə = belakang
  • ðoma = lain
  • ənay = pasir
  • əray = darah
  • 'iðaə = kapan?
  • iði'i = berdiri
  • 'iko = ekor
  • 'ima'a = lemak / minyak
  • ina = ibu
  • 'ina'i = ini
  • inakə = ibu
  • inəmay = jarum
  • 'iniaə = malu
  • 'inipalai = terbang
  • 'inipallici = belok arah
  • io'o = rambut
  • iriə = kiri
  • kaanani = apa?
  • ka'angə = ikan
  • kai = tidak
  • kala'omaəða = kapan?
  • karaðollo = telur
  • kata = kita
  • kəmə'ə = awan
  • koco = kutu
  • koli'i = hari
  • kollavao = tikus
  • la = dan
  • lani = jika
  • li'angə = daun
  • llahallə = di atas
  • -llao = aku, saya
  • llə'ə = leher
  • llənəhə = batu
  • lliðamə = lidah
  • llikallikacə = petir
  • lloho = daging
  • llolay = anak
  • loto = rokok
  • ma'aðaili = jauh
  • ma'aðiiðali = dekat
  • ma'aləkə'əkə = hijau
  • ma'angəngə = kering
  • maca = mata
  • maca'əmə = sakit
  • maðə'əlləhə = berat
  • maðiliangə = merah
  • maðo = buah
  • maəcəllangə = hitam
  • maəsəngə = basah
  • ma'ətə = mati
  • mainəakə = bernafas
  • makəcəllə = dingin
  • makələsə = sempit
  • makoðollo = kotor
  • malaməkə = busuk
  • mallapa'a = hangat
  • malli'əməðə = tebal
  • mallipala'a = luas
  • ma'omao = tertawa
  • maongo = malam
  • mao'ovo = menguap
  • mapipi = jatuh
  • mapoli = putih
  • maroðangə = tua
  • masi'i = kecil
  • mataaði'i = baik
  • matakolla = buruk
  • matə'ətə = bunuh
  • matoalai = besar
  • moðipi = hidup
  • mollahallə = mendaki
  • moloðo = aliran
  • mota'aləvə = datang
  • mova'əllə = tajam
  • -nai = kami
  • -nao = saya
  • ngoðoi = mulut
  • ngongo'o = hidung
  • -nomi = anda
  • -'o = engkau
  • oalopo = berburu
  • o'apəcə = tidur
  • oapo'o = kunyah
  • o'avalli = mengendus
  • ocəngklə = lihat
  • ocikipi = jahit
  • oðaacə = berjalan kaki
  • oəcəngə = pegang
  • 'oəkəəkəðə = pendek
  • o'ələvə = buka
  • oəvəhə = ikat
  • o'ipi = mimpi
  • oka'acə = gigit
  • okaka'o = garuk
  • okanə = makan
  • okəllakəllangə = pukul
  • okoko = kaki / kaki
  • okoloðo = takut
  • oko'opa = mencuri
  • okorokoro = menggali
  • olangay = membeli
  • olangoi = berenang
  • olangopai = lempar
  • 'olla'a = ular
  • 'ollao = rumput
  • olləðəkə = tanaman
  • olliho'o = tahu
  • olloho = pegang
  • 'ollovo'o = mengalahkan
  • 'olovo = bakar
  • 'ongallai = meludah
  • o'oaðə = muntah
  • o'ongolo = minum
  • opana = tembak
  • opə'ə = peras
  • opilli = pilih
  • ora'avahə = tusuk
  • 'osangəða'a = tumbuh
  • 'osangəða'a = panjang
  • osəpəsəpə = hisap
  • osialalla = dengar
  • osiavə = potong
  • osisi'i = masak
  • otobi = nangis
  • otoovongo = pukul
  • 'ovallakə = bengkak
  • ovocoko = membagi
  • ovo'oto = meniup
  • pangollo = tulang
  • picingi = kulit
  • pilaka = cabang
  • poəlləllə = semua
  • pokoa = bagaimana?
  • soso = susu, payudara
  • takələsai = laba-laba
  • ta'ollo = anjing
  • tario = bintang
  • tatosərəkaə = usus
  • tavələngaə = langit
  • timo = garam
  • tolohollaə = duduk
  • topoðaolaə = benar
  • valləvallə'aə = jalan / jalur
  • vallo = laut
  • vallo = danau
  • vao'aə = baru
  • varangə = perut
  • və'əvə'ə = angin
  • vəkənəllə = bumi / tanah
  • voro = usus
  • wa'ipi = hitung
bilangan:
  • nəka = satu
  • nosa = dua
  • tollo = tiga
  • patə = empat
  • llima = lima
  • nəmə = enam
  • pito = tujuh
  • vallo = delapan
  • vangatə = sembilan
  • polloko = sepuluh
  • ? = duapuluh
  • ? = limapuluh
  • ? = seratus
  • ? = seribu


sumber:
- protomalayans.blogspot.com
- antaranews.com
- nformosa.webs.com
- madagascar-library.com
- andamannicobarposts.blogspot.com
- kaltimpost.co.id
- theborneopost.com
- newsabahtimes.com.my
- sabah.edu.my
- batakpost.com
- philippinepost.blogspot.com
- newspaper.philippinecentral.com
- language.psy.auckland.ac.nz
- wikipedia
- kompas.com
- dan beberapa sumber lain

Bahasa Rukai, Maga

Bahasa Rukai Maga, adalah bahasa yang dituturkan oleh suku Rukai Maga, salah satu sub-suku Rukai, di Formosa, Taiwan.

Klasifikasi: Austronesian: Formosan: Rukai

Kamus:
  •  (a)kini   =  bahwa
  •  (a)tolo   =  cacing
  •  abeaa   =  perempuan
  •  abrakɨ   =  bengkak
  •  abuu   =  abu
  •  acile   =  air
  •  acni   =  apa?
  •  adingi   =  dalam, di dalam
  •  agarɨ   =  di atas
  •  aidi   =  darah
  •  akangə   =  ikan
  •  akuludu   =  takut
  •  amici   =  akar
  •  angatu   =  kayu
  •  angirngiri   =  tertawa
  •  angparci   =  belok
  •  apakdeddəmə   =  pikir
  •  apbaka   =  kata, bilang
  •  apuru   =  api
  •  aracə   =  nama
  •  aracni   =  siapa?
  •  aramə   =  burung
  •  arima   =  tangan
  •  auru   =  kepala
  •  avee   =  hari
  •  aθoo   =  anjing
  •  bovaa   =  baru
  •  brangɨ   =  perut
  •  broo   =  danau
  •  bruccu   =  telur
  •  bsɨbsɨ   =  angin
  •  buətə   =  daging
  •  buru   =  usus
  •  cacngalə   =  bintang
  •  cəcrə   =  petir
  •  cngira   =  telinga
  •  cvari   =  atap
  •  cvele   =  tahun
  •  dadranə   =  jalan / jalur
  •  danɨ   =  rumah
  •  dedaa   =  bumi / tanah
  •  didaa   =  di bawah
  •  dɨdrɨ   =  guntur
  •  dmarɨ   =  bulan
  •  drɨkɨ   =  belakang
  •  dumanə   =  lain
  •  garɨ   =  langit
  •  ikada   =  mana?
  •  ikivi   =  ekor
  •  ikmani   =  tidak
  •  ɨnee   =  pasir
  •  ini   =  tidak
  •  innuu   =  duduk
  •  inu   =  jika
  •  ɨrɨɨ   =  leher
  •  irngɨdlɨ   =  berdiri
  •  isipi   =  bahu
  •  isivi   =  rambut
  •  kcuu   =  kutu
  •  kɨkɨ   =  saya
  •  kini   =  dia
  •  kini   =  mereka
  •  kiupupaa   =  mencuri
  •  kkɨ   =  saya
  •  knamɨ   =  kita
  •  knee   =  ini
  •  krokree   =  usus
  •  kuku   =  kaki
  •  kurabo   =  tikus
  •  kurngu   =  awan
  •  la   =  dan
  •  luva   =  jika
  •  macɨmɨ   =  sakit
  •  mad(i)ləngə   =  merah
  •  madikrɨ   =  berat
  •  madɨkrɨ   =  berat
  •  madiripəpə   =  basah
  •  magrangɨ   =  tajam
  •  makduru   =  kotor
  •  makracɨ   =  jahat
  •  makule   =  sempit
  •  malməkə   =  busuk
  •  maloo   =  kering
  •  mamaa   =  ayah
  •  mamudu   =  mati
  •  maninɨɨkɨ   =  bernafas
  •  maoo   =  ayah
  •  maplii   =  putih
  •  mardangɨ   =  tua
  •  margii   =  baik
  •  marilapa   =  luas
  •  marimdɨ   =  tebal
  •  marmalɨ   =  malu
  •  marpaa   =  hangat
  •  masswəbɨ   =  menguap
  •  masungu   =  malam
  •  matilkɨ   =  dingin
  •  matkadngee   =  benar
  •  maθngəda   =  panjang
  •  mcaa   =  mata
  •  mdoo   =  buah
  •  medavli   =  jauh
  •  meddali   =  dekat
  •  məkkɨnɨ   =  pendek
  •  miti   =  kita
  •  moludu   =  aliran
  •  morgarɨ   =  mendaki
  •  -mu   =  anda
  •  mudipi   =  hidup
  •  mukani   =  datang
  •  mulili   =  jatuh
  •  mumu   =  anda
  •  musu   =  engkau
  •  namɨ   =  kita
  •  nao   =  ibu
  •  ninaa   =  ibu
  •  nugnə   =  kapan?
  •  nume   =  jarum
  •  nutmara   =  bagaimana?
  •  ngdivi   =  mulut
  •  ngurbua   =  semua
  •  odvacɨ   =  berjalan kaki
  •  opnaa   =  tembak
  •  osbakɨ   =  tusuk
  •  patemdu   =  bunuh
  •  pcingi   =  kulit
  •  pdoro   =  tulang
  •  plaka   =  cabang
  •  rdamə   =  lidah
  •  rgarɨ   =  di atas
  •  rmuu   =  bulu
  •  rnɨgɨ   =  batu
  •  sapakɨpakɨ   =  sayap
  •  selobu   =  bakar
  •  si   =  dan
  •  sierəkə   =  tidur
  •  sirbuu   =  mengalahkan
  •  smaa   =  lemak / minyak
  •  sovlee   =  laki-laki
  •  spungu   =  daun
  •  sroo   =  rumput
  •  srugu   =  hati
  •  -su   =  engkau
  •  suraa   =  ular
  •  -ta   =  kita
  •  tatmolo   =  nyamuk
  •  tbaru   =  laut
  •  tbɨlngaa   =  langit
  •  tesi   =  tali
  •  tikcaa   =  kecil
  •  tkarvaθɨ   =  laba-laba
  •  tmacɨcrɨngɨ   =  hitam
  •  tmalsɨksɨkɨ   =  hijau
  •  tmusu   =  garam
  •  tngurua   =  hidung
  •  tradoo   =  besar
  •  tumanɨ   =  bagaimana?
  •  ualɨbɨ   =  buka
  •  ubcuku   =  membagi
  •  ubərə   =  rokok
  •  ubicrngi   =  dengar
  •  ubɨkɨ   =  ikat
  •  ubutu   =  tiup
  •  ucbɨnɨ   =  pukul
  •  ucikuu   =  jahit
  •  ucngɨlɨ   =  lihat
  •  udalɨ   =  hujan
  •  udɨpɨ   =  kerja
  •  udkuru   =  lempar
  •  ududru   =  tumbuh
  •  uduku   =  tanam
  •  ugcəgcə   =  garuk
  •  ugnə   =  kapan?
  •  ukanɨ   =  makan
  •  ukrukru   =  menggali
  •  ulcɨngɨ   =  pegang
  •  ulngee   =  berenang
  •  ulngee   =  beli
  •  ulupu   =  berburu
  •  ungulu   =  minum
  •  upəə   =  peras
  •  uprii   =  pilih
  •  upuu   =  kunyah
  •  urguu   =  tahu
  •  usbare   =  menghirup
  •  usipi   =  mimpi
  •  usipi   =  hitung
  •  usngare   =  ludah
  •  ustiti   =  pukul
  •  usurəkɨ   =  ludah
  •  utɨtɨ   =  gigit
  •  utpisi   =  pukul
  •  utubii   =  nangis
  •  ututa   =  muntah
  •  uθiəbɨ   =  potong
  •  uθitɨi   =  masak
  •  uθlibi   =  terbang
  •  uθpɨθpɨ   =  hisap
  •  vanaə   =  kanan
  •  vevaa   =  hari
  •  vlavlakɨ   =  anak
  •  vlese   =  gigi
  •  vrienə   =  kiri
  •  θuθu   =  susu, payudara
bilangan:
  •  duka   =  satu
  •  dusa   =  dua
  •  turu   =  tiga
  •  truu   =  tiga
  •  patɨ   =  empat
  •  rima   =  lima
  •  nɨmɨ   =  enam
  •  pitu   =  tujuh
  •  varu   =  delapan
  •  vngatɨ   =  sembilan
  •  pruku   =  sepuluh
  •  ?  =  duapuluh
  •  ?  =  limapuluh
  •  ?  =  seratus
  •  ?  =  seribu



sumber:

  • protomalayans.blogspot.com
  • antaranews.com 
  • nformosa.webs.com 
  • madagascar-library.com 
  • andamannicobarposts.blogspot.com 
  • kaltimpost.co.id 
  • theborneopost.com 
  • newspaper.philippinecentral.com 
  • language.psy.auckland.ac.nz 
  • wikipedia 
  • kompas.com 
  • dan beberapa sumber lain

    Bahasa Rukai, Tona

    Bahasa Rukai Tona, adalah bahasa yang dituturkan oleh suku Rukai Tona, salah satu sub-suku Rukai, di Formosa, Taiwan.

    Klasifikasi: Austronesian: Formosan: Rukai

    Kamus:
    • aacə = nama
    •  aakay = ini
    •  aamə = burung
    •  'abaakə = bengkak
    •  abayanə = perempuan
    •  abo = abu
    •  acilay = air
    •  'adingi = dalam, di dalam
    •  agaə = di atas
    •  'aidi = darah
    •  aima = tangan
    •  'aini = tidak
    •  'akamolo = kerja
    •  akini = bahwa
    •  'akolodo = takut
    •  amiaini = bagaimana?
    •  'amici = akar
    •  'angato = kayu
    •  'angii = tertawa
    •  'angipalay = terbang
    •  'aokay = datang
    •  aomwanə = bulu
    •  aoo = kepala
    •  'apobaka = kata, bilang
    •  apoy = api
    •  asipi = bahu
    •  atatinga'ulu = nyamuk
    •  'atawmomoo = tumbuh
    •  atoiki = cacing (cacing tanah)
    •  aθo = anjing
    •  baangə = perut
    •  bao = danau
    •  baobaoanə = laut
    •  ba'owanə = baru
    •  baoθoθo = telur
    •  bəsəbəsə = angin
    •  boo = usus
    •  bwatə = daging
    •  caai = atap
    •  cangia = telinga
    •  cavili = tahun
    •  da'anə = rumah
    •  dadaanə = jalan / jalur
    •  damaə = bulan
    •  da'olo = hujan
    •  dəəkə = belakang
    •  dida'anə = bumi / tanah
    •  domanə = lain
    •  əbəə = rokok
    •  ə'ə = leher
    •  ənay = pasir
    •  ənəgə = batu
    •  gəgəəgə = guntur
    •  i'a = tidak
    •  'ianunu = duduk
    •  idamə = lidah
    •  ikaacə = petir
    •  'ikayda = mana?
    •  ikivi = ekor
    •  isivi = rambut
    •  ka'angə = ikan
    •  kakə = saya
    •  kia'ipa = mencuri
    •  kikay = ini
    •  kinamə = kita
    •  kini = bahwa
    •  kini = dia
    •  kini = mereka
    •  kiti = kita
    •  koabaw = tikus
    •  koco = kutu
    •  kogianə = kapan?
    •  koko = kaki
    •  koli'i = hari
    •  komo = anda
    •  koongo = awan
    •  koso = engkau
    •  la = dan
    •  ma'adadyali = dekat
    •  ma'adavili = jauh
    •  maagi'i = baik
    •  maapa'a = hangat
    •  maca = mata
    •  maca'əmə = sakit
    •  madikəə = berat
    •  madiləanə = merah
    •  mado = buah
    •  maəkəkənə = pendek
    •  maəsal = semua
    •  magaangə = tajam
    •  maicəəngə = hitam
    •  mailapa'a = luas
    •  makəcəə = dingin
    •  makoacə = jahat
    •  makodoo = kotor
    •  malaməkə = busuk
    •  malangəə'ə = basah
    •  mala'oo = kering
    •  mamodo = mati
    •  mananiakə = bernafas
    •  maniini = apa?
    •  mao = ayah
    •  maodangə = tua
    •  maodipi = hidup
    •  maomalə = malu
    •  mapolii = putih
    •  masaləkəsəkə = hijau
    •  masaswabə = menguap
    •  masongo = malam
    •  matyamodo = bunuh
    •  may'əmədə = tebal
    •  maθangəda'a = panjang
    •  motomoto = mulut
    •  mwagaə = mendaki
    •  mwalii = jatuh
    •  mwalodo = aliran
    •  nanini = siapa?
    •  niaw = ibu
    •  nilavali = jika
    •  nogianə = kapan?
    •  nomay = jarum
    •  nuyami = bagaimana?
    •  padoo = tulang
    •  pakacəgə = benar
    •  pakəpakə = sayap
    •  pakidedədəmə = pikir
    •  picingi = kulit
    •  pilaka = cabang
    •  sa'walay = laki-laki
    •  si = dan
    •  sialaobo = bakar
    •  sima'a = lemak / minyak
    •  soa'a = ular
    •  soao = rumput
    •  songongo = daun
    •  soogo = hati
    •  syaəaəkə = tidur
    •  syaibo'o = mengalahkan
    •  tabələnganə = langit
    •  tabookan = usus
    •  taiaw = bintang
    •  taisi = tali
    •  takaavaθə = laba-laba
    •  taləbəanə = di bawah
    •  tangoanə = hidung
    •  taomomo = besar
    •  tatava = ayah
    •  ti'icanə = kecil
    •  timoso = garam
    •  titina = ibu
    •  valavalakə = anak
    •  valisi = gigi
    •  vanananə = kanan
    •  viianə = kiri
    •  viva'anə = hari
    •  waalopo = berburu
    •  waapo'o = kunyah
    •  waasipi = hitung
    •  wabiciingi = dengar
    •  wabocoko = membagi
    •  wabo'oto = tiup
    •  wacəngklə = lihat
    •  wacikoo = jahit
    •  wadapangə = lempar
    •  wadavacə = berjalan kaki
    •  wadoko'o = tanam
    •  wadokoy = pukul
    •  waəbəkə = ikat
    •  waəcəngə = pegang
    •  wa'ələbə = buka
    •  wagaθəgaθə = garuk
    •  waigo'o = tahu
    •  wa'ipi = tiup
    •  waka'acə = gigit
    •  wakanə = makan
    •  walangay = beli
    •  walangoy = berenang
    •  wa'ongolo = minum
    •  wa'otaa = muntah
    •  wapaici = belok
    •  wapana = tembak
    •  wapə'ə = peras
    •  wapii = pilih
    •  wasabai = bau
    •  wasabakə = tusuk
    •  wasətiti = pukul
    •  wasipi = mimpi
    •  waso'aəkə = ludah
    •  wasongaay = ludah
    •  watobi = nangis
    •  wauθitɨi = masak
    •  waθəpəθəpə = hisap
    •  waθyabə = potong
    •  'yadi'i = berdiri
    •  θakotiti'ici = sempit
    •  θoθo = susu, payudara
    bilangan:
    •  nəga = satu
    •  doθa = dua
    •  too = tiga
    •  patə = empat
    •  ima = lima
    •  nəmə = enam
    •  pito = tujuh
    •  vao = delapan
    •  vangatə = sembilan
    •  pooko = sepuluh
    •  ?         = duapuluh
    •  ?         = limapuluh
    •  ?         = seratus
    •  ?         = seribu

    sumber:
    - protomalayans.blogspot.com
    - antaranews.com
    - nformosa.webs.com
    - madagascar-library.com
    - andamannicobarposts.blogspot.com
    - kaltimpost.co.id
    - theborneopost.com
    - newsabahtimes.com.my
    - philippinepost.blogspot.com
    - newspaper.philippinecentral.com
    - language.psy.auckland.ac.nz
    - wikipedia
    - kompas.com
    - dan beberapa sumber lain

    Bahasa Rukai, Tanan

    Bahasa Rukai Tanan, adalah bahasa yang dituturkan oleh suku Rukai Tanan, salah satu sub-suku Rukai, di Formosa, Taiwan.

    Klasifikasi: Austronesian: Formosan: Rukai

    Kamus:
    • (a)itoma = bagaimana?
    • 'a'acay = bunuh
    • ababay = perempuan
    • abo = abu
    • 'acəngcəng = benar
    • acilay = air
    • aðaðamə = burung
    • adingi = dalam, di dalam
    • -ako = saya
    • alima = tangan
    • alivadangə = bahu
    • anəa = siapa?
    • angato = kayu
    • 'ani'alay = terbang
    • aolo = kepala
    • a'oy = api
    • 'aridi = sayap
    • atatimalaw = nyamuk
    • atatolalə = cacing (cacing tanah)
    • aθay = hati
    • baawa = baru
    • baðo = danau
    • balacə = akar
    • barangə = perut
    • batoko = telur
    • bələng = di atas
    • bia = daun
    • boroo = usus
    • bwatə = daging
    • caili = tahun
    • calavia = atap
    • calinga = telinga
    • calis = tali
    • da'alə = kaki
    • daanə = rumah
    • daədaə = bumi / tanah
    • daili = jauh
    • damarə = bulan
    • dəəθ = dekat
    • dələkə = belakang
    • dərədərə = guntur
    • dirərəl = merah
    • doma = lain
    • əbələ = rokok
    • ədəkay = pendek
    • əməəmə = awan
    • ənay = pasir
    • əray = darah
    • 'ərəhə = peras
    • habətarə = tikus
    • ikidi = kulit
    • 'ilaka = cabang
    • inamay = jarum
    • ini = tidak
    • ino = mana?
    • isiw = rambut
    • kaangə = ikan
    • kaələa = jalan / jalur
    • kawriva = kata, bilang
    • kay = ini
    • kay = tidak
    • kəkər = usus
    • kidəmədəmə = pikir
    • koani = bahwa
    • koani = dia
    • koco = kutu
    • koiga = kapan?
    • kolini = mereka
    • konai = kita
    • konako = saya
    • konomi = anda
    • koo'a = mencuri
    • koso = engkau
    • kota = kita
    • kwalaobo = bakar
    • kyalala = dengar
    • la = dan
    • ladəkə = laut
    • ləə = leher
    • lənəgə = batu
    • lidamə = lidah
    • likacə = petir
    • lo = jika
    • loiga = kapan?
    • lolay = anak
    • lomo = bulu
    • loyasi = jika
    • maalisi = buruk, jahat
    • maatələg = berat
    • maca = mata
    • macacava = tertawa
    • macaəm = sakit
    • macili = jatuh
    • madadaw = tumbuh
    • madaw = besar
    • madərθənge = basah
    • mado = buah
    • magarangə = tajam
    • magawgaw = kotor
    • maicələngə = hitam
    • makanaələ = semua
    • makəcələ = dingin
    • makodəmələ = tebal
    • malaməkə = busuk
    • maməalə = kering
    • manəma = apa?
    • manianiakə = bernafas
    • ma'oli = putih
    • maongo = malam
    • marodang = tua
    • masaləsə = hijau
    • maswaswabə = menguap
    • matyaino = malu
    • maθangəla = panjang
    • maθarili = baik
    • maθi'ala = luas
    • mikakoa = bagaimana?
    • modadaða = mendaki
    • mokolodo = takut
    • moləbə = buka
    • mwabalakə = bengkak
    • mwakolay = sempit
    • mwalodo = aliran
    • naganə = nama
    • -nai = kita
    • naina = ibu
    • nama = ayah
    • nay = jika
    • ngodoy = mulut
    • ngongoa = hidung
    • -nomi = anda
    • obolo = rumput
    • odalə = hujan
    • 'odoli = tanam
    • olawlay = ular
    • rəmərəmə = tulang
    • sadaədaə = di bawah
    • sadyading = di bawah
    • sasəvəra = angin
    • sawalay = laki-laki
    • si = dan
    • sima = lemak / minyak
    • sititi = pukul
    • sobələbələngə = langit
    • swangalay = meludah
    • syaloboo = mengalahkan
    • -ta = kita
    • takalalavaθə = laba-laba
    • takaynənə = duduk
    • tama = ayah
    • taoθo = ekor
    • tariaw = bintang
    • tavakə = tusuk
    • taw'ongo = anjing
    • təkabə = membagi
    • tikia = kecil
    • timo = garam
    • tina = ibu
    • twalavay = kerja
    • udu'i = hidup
    • vai = hari
    • vaiya = hari
    • valisi = gigi
    • vanalə = kanan
    • viri = kiri
    • wa'acay = mati
    • wa'alici = belok
    • wa'ana = tembak
    • wacaisi = jahit
    • wacəələ = lihat
    • wadaməkə = pukul
    • wadangdang = hangat
    • wadavacə = jalan kaki
    • wadokolo = lempar
    • wa'əcə = tidur
    • wagacəgacə = garuk
    • waidi = berdiri
    • waii'i = tiup
    • wa'ili = pilih
    • wakaacə = gigit
    • wakanə = makan
    • wakəla = datang
    • 'wakərəcə = ikat
    • walangay = beli
    • walangoy = berenang
    • waləcənə = pegang
    • waloko = menggali
    • walo'o = berburu
    • waongolo = minum
    • wa'oo = kunyah
    • waota = muntah
    • wasabali = endus
    • wasi'i = mimpi
    • wasi'i = hitung
    • watobi = nangis
    • waθə'əθə'ə = hisap
    • waθingalə = tahu
    • waθyabə = potong
    • θoθo = susu, payudara
    bilangan:
    • əa = satu
    • dosa = dua
    • tolo = tiga
    • so'atə = empat
    • lima = lima
    • ənəmə = enam
    • 'ito = tujuh
    • valo = delapan
    • bangatə = sembilan
    • poloko = sepuluh
    • ? = duapuluh
    • ? = limapuluh
    • ? = seratus
    • ? = seribu


    sumber:
    - protomalayans.blogspot.com
    - antaranews.com
    - nformosa.webs.com
    - madagascar-library.com
    - andamannicobarposts.blogspot.com
    - kaltimpost.co.id
    - theborneopost.com
    - newsabahtimes.com.my
    - sabah.edu.my
    - philippinepost.blogspot.com
    - newspaper.philippinecentral.com
    - language.psy.auckland.ac.nz
    - wikipedia
    - kompas.com
    - dan beberapa sumber lain